Naakt en kwetsbaar, dringend dopaminekick gezocht

Dit blog verscheen eerder als een blogfeuilleton: Een blog in delen. Gedurende drie weken een deel en de vierde week het complete blog. Een waargebeurd verhaal over werken aan megalomane plannen en een verstorende ontmoedigende reactie daarop. De naaktheid die dan ontstaat schreeuwt om instant troost. Een verhaal over een reptiel dat dwars tegen iedere wil zijn eigen plan trekt en het verrassende ontstaan van creatie. Eind goed al goed? Hieronder lees je het gehele blog.


Ik prop een hap koek in mijn mond, hij is weg voor ik er erg in heb, maar even, voor heel even is de honger weer gestild, legt het brein zijn gebrul stil en is de geest gesust. Het effect is maar kort want na drie of vier regels schrijven is daar de volgende crush en dit keer stil ik de honger met een twittercheck. Ja! Ik heb een reactie, een volger erbij en een hartje! Weer is de honger gestild. Het systeem kan weer indutten, het vuurtje is geblust.

 

Maar niet heus want ik weet dat de volgende aanval van dopaminebehoefte niet lang op zich laat wachten. Ik graai en snaai en doof de pijn met korte zoethouders. Wat er echt is weet ik ook. Ik voel me naakt. Bloot. Kwetsbaar. Waarom? Omdat gister iemand iets zei. Kritisch was op mijn plannen. Dingen zei als  ‘dat willen mensen toch niet’, ‘wie betaalt daar nou voor’ en dat soort woorden. Ik, als lichtgevoelig tiep, raakte van mijn à propos en op wat  ‘ik-moet-hier-redden-wat-ik-kan-redden-gestamel’ na, wat trouwens zelden de beste teksten oplevert,  voelde ik langzaam het vuur in mij doven. Help.

 

Ik weet dat het snaaien en twitter checken een primaire reactie is van wat ik noem het systeem. Dat de neiging de koek in mijn mond te stoppen sneller gaat dan het licht. Op onbewaakte ogenblikken slaat het systeem toe, genadeloos. Het systeem is het reptielenbrein. Een oeroud deel van ons brein dat, samen met het iets minder oudere zoogdierenbrein feitelijk onze primaire aansturing doet (en wij maar denken dat we rationele wezens zijn)  Afijn, hij doet wat hij moet doen, hij voldoet perfect aan zijn taak: mij beschermen.

 

Dus, de angst dient beteugeld. Dringend Dopamine gezocht. En wel nu. Meteen. Want dopamine is een zalig panacee tegen het ongenoegen en sust zacht het opgeschrokken brein. Het goede gevoel moet terug, er is veiligheid nodig en wel nu. Alleen, het reptiel is een beetje doorgeschoten, hij beschermt me alsof zijn èn mijn leven ervan af hangen. En dat is niet zo. Want waar hebben we het over. Dit gaat over een paar gedachten van iemand. Het zegt mogelijk meer over de uitspreker dan over mij. Het zegt niets over mij. Ik ben niet in levensgevaar.....Wat wil dat reptiel dan toch?

 

Het doel van het dopamineshotje is de rust terug te brengen. Me geestelijk te wiegen, ‘zoet maar, het is al goed.’ Zoiets. Maar de echte troost komt uit een heel andere hoek. Als ik mijn dagelijkse portie van drie pagina’s onzin en geneuzel, geklaag en geween schrijf ontstaat er iets. Bij deze dagelijkse oefening waarbij ik schrijf om het schrijven en nergens anders om, kom ik gaandeweg uit bij, hoe eng ook, Het Gevoel. In dit geval dus het gevoel naakt en kwetsbaar te zijn. Met daaraan gekoppeld de emotie angst. Want gevoel en emotie gaan vaak hand in hand.

 

Het gevoel is zo spannend dat ik het nauwelijks durf te voelen. Maar na bijna twee  jaar ervaring met het dagelijkse schrijven weet ik dat het wel snor zit en durf ik langzaam, wel altijd voorzichtig, het gevoel te voelen. Behoedzaam daal ik af, het gevoel is gesitueerd op borsthoogte en daar zie ik het zitten. Alsof ik bij een Amerikaans AA-clubje binnenstap zeg ik ‘hallo kwetsbaar, ik ben Marjolijn. ‘Hallo’, zegt kwetsbaar terug, ‘ik ben kwetsbaar’. Ja, ik zie het, en ik voel het. Omdat ik verder niets weet te zeggen, kijk ik alleen. En dat is blijkbaar voldoende voor kwetsbaar. Zien en gezien worden.

 

Het is verdorie met die emoties net als met kleine kinderen, die kunnen ook roepen en dreinen net zolang tot ze een reactie van je hebben. Het draait allemaal om gezien en gehoord worden. Terwijl ik naar kwetsbaar kijk en verder niets weet te zeggen, maar enkel kijk en voel, voel ik ook langzaam de angst voor hem wegebben. Het is zelfs wel even fijn zo. Ik en kwetsbaar. We doen niks behalve elkaar zien. We zijn even samen. Zo makkelijk is het eigenlijk. Gewoon even naar elkaar kijken. Hallo daar, ben jij er ook. Ik zie je.

 

Gek genoeg ontstaat hierna de ruimte om verder te gaan met wat ik wil doen in plaats van me te laten belemmeren door de twijfelgedachten die ontstonden na het gesprek van gisteren. Die hangen nog wel wat rond in mijn achterhoofd maar trekken niet meer mij naar beneden. Ik kan verder. Met de kwetsbaarheid.

 

Ik op stap met mijn kwetsbaarheid. Wie had dat kunnen denken, 42 jaar heb ik het redelijk succesvol en vakkundig uit mijn leven kunnen houden maar kwetsbaarheid was daar klaar mee. Die wilde gewoon ook eens de erkenning waar hij meent recht op te hebben, het podium, vol in het licht. Nou, en dat nam hij. Daar viel weinig meer aan buiten te houden. Kwetsbaarheid kwam binnen. In vol ornaat. Niet één keer, meerdere keren. En sindsdien weet ik dat kwetsbaarheid best oké is. We kunnen elkaar verdragen, sterker, sinds ik weet dat hij niet allesverpletterend is, vind ik het soms gewoon zelfs wel even fijn om samen te zijn. We zijn een lange termijn relatie aangegaan.

 

Ik heb z’n aanwezigheid overigens meestal pas door als de dopaminebehoefte om zich heen grijpt. Mijn primaire systeem is gewoon getraind als een ware ninja. Een betere bewaker kan ik me eigenlijk niet wensen. Dus, ja, ik snaai eerst, zoek allerhande afleiding, twitter, facebook, (ideale plekken om een dopaminekick te scoren) en na wat gedraal, open ik de deur op een kier. Altijd behoedzaam, want het blijft altijd toch eerst een beetje eng, dat gevoel.

 

En zo gaat het bij mij ook met bijvoorbeeld ongeduld en ontevredenheid. Wij mensen zijn meesters in het ontwijken van de shit. We willen er niet aan, hebben het vaak ook niet geleerd dus vreemd is het niet. In mijn geval zoek ik ook bij ongeduld en ontevredenheid mijn spanningsvermijders om de geest te sussen.

 

Het kunnen dealen met dit soort dingen vraagt oneindig veel love, care, oefening, tijd,  aandacht en tenderness. Het teleurstellende bericht is ook dat Het nooit zal stoppen. Het reptiel kwijt zich gewoonweg te goed van zijn taak. Het dealen is een dagelijks terugkerend iets. Beetje afhankelijk van gemoed en gestel. Dit jezelf toestaan is de helft van je welbevinden. Want het ertegen vechten is feitelijk vechten tegen jezelf en daar stroomt je energie weg. Het goede nieuws is dat je altijd, altijd keus hebt. Je kunt leren zelf aan het roer te zitten in plaats van reptiel te laten sturen.

 

Ik wil eindigen met deze, vrij naar Brene Brown in haar boek ‘De kracht van kwetsbaarheid’. We verwarren vaak kwetsbaarheid met zwakte. Maar kwetsbaarheid is niet hetzelfde als zwakte, dat is een wijdverbreide mythe. En een gevaarlijke: als we ons hele leven ons best doen om gevoelens van kwetsbaarheid te vermijden omdat we anders bang zijn als zwak te worden gezien, dan zijn we op een dag ook niet meer in staat anderen te respecteren die zich wel kwetsbaar opstellen. In plaats van de moed achter een kwetsbare opstelling te respecteren of te waarderen laten we onze eigen angst en ongemakkelijk gevoel omslaan in kritiek en afkeuring.

 

Kwetsbaarheid vormt de kern van alle emoties en gevoelens. We associëren het vaak met emoties die we liever niet hebben, ook al hebben ze een diepgaande invloed op hoe we leven (proppen, social mediaverslaving, om maar wat te noemen). Als we voelen niet meer verwarren met falen, als we ons leven nieuw vuur willen inblazen, zullen we moeten leren onze kwetsbaarheid te accepteren.

 

ps. Tenslotte, uit bovenstaande ervaring kwam dit blog voort en nog een hele trits aantekeningen voor verder. Van frustratie naar voelen naar creatie. De weg die kan ontstaan door te dealen met de shit.

 

pps. Dit is de disclaimer. Want zoals ik in de laatste alinea hierboven beschrijf, zo kan het gaan. Soms. Van shit naar creatie. Het is een bekend fenomeen bij bijvoorbeeld kunstenaars, die moeilijke dingen omzetten, tot een verhaal, een schilderij, een lied. Zo kan het gaan. Maar soms gaat het ook anders. Blijf je dwalen door het bos in de schaduw van chaos en frustratie. Dat is soms ook hoe het loopt. Klote, zeker, je kunt dan makkelijk denken dat je blijft waden door de modder. Blijf doorlopen, hoe onlekker het ook voelt. Lukt het vandaag niet, morgen is er een nieuwe dag. En wat ikzelf altijd zo fijn troostend vind: je mag opnieuw beginnen. Altijd.

 

Kom, we nemen er nog één. Op de moedigen!

 

 

 

 

Marjolijn de Galan